Herken stresssignalen en potentiële burnout op tijd

Aanleiding
Bij de meesten van ons lukt het vrij goed om stresssignalen te herkennen. Stresssignalen zoals hoofdpijn, vermoeidheid, concentratieverlies, stijfheid in de schouders, zijn veel voorkomende en voor velen herkenbare signalen dat je misschien last hebt van een teveel aan stress. Maar wanneer is de stress zodanig dat er misschien sprake is van een vergroot risico op overspannenheid en burnout? Hoe herken je dat bij jezelf? Hoe herken je dat bij een ander?

Tijdens een leergang Operationeel Management en Persoonlijk Leiderschap stond een groep leidinggevenden stil bij de vraag hoe stresssignalen, gespannenheid, overspannenheid en burnout te herkennen bij hun medewerkers. Waar moet je op letten? Hoe ga je het gesprek aan? Wanneer zou je kunnen ingrijpen? Hoe kun je als leidinggevende hulp bieden?

Handvaten
Naast het verkennen van belangrijke factoren die een rol spelen bij stress en burnout, werden tijdens de bijeenkomst ook handvaten verstrekt om te gebruiken in de eigen situatie en die van een medewerker.

Eén van de verstrekte handvaten tijdens de bijeenkomst was een vragenlijst voor het inventariseren van stressoren op het werk. De vragen hebben bijvoorbeeld te maken met de mate waarin je verschillende taken tegelijk moet uitvoeren, of je taken onder tijdsdruk of op een hoog tempo moet uitvoeren, of je misschien té makkelijk werk hebt of dat je monotoon werk uitvoert. Ook werd gekeken naar de mate waarin er ondersteuning door collega’s wordt geboden en de mate waarin je in staat bent om het een en ander zelf te regelen op het werk.

Een ander handvat dat werd geboden is een persoonlijkheidscategorisering aan de hand van de MBTI; en hoe je persoonlijkheidstype wellicht een rol speelt bij hoe je met stress omgaat.

Bewustwording
Eén van de deelnemers, een productiemanager werkzaam in de voedingsmiddelenindustrie, realiseerde zich naarmate de bijeenkomst vorderde dat zijn eigen stressniveau nogal aan de hoge kant was en uitte zijn zorgen over het risico dat hij wellicht liep op overspannenheid en burnout. Een aangrijpend moment tijdens de bijeenkomst, aangezien hij ook zijn privésituatie deelde met de aanwezigen. De stressbronnen bleken een combinatie van privé- en werkomstandigheden te zijn, met een lange aanloop en geen zicht op verandering op korte termijn.

Resultaat
Dankzij het bewustwordingsmoment besloot de productiemanager actie te ondernemen. Hij paste de verstrekte handvaten en technieken toe in zijn eigen leven en ontwikkelde nieuwe, effectievere gewoonten om met stress om te gaan. Ook bezocht hij zijn huisarts. Vervolgens verstrekte hij de vragenlijst voor inventarisatie werkstressoren aan al zijn ploegchefs en operators. Ook gebruikte hij MBTI om persoonlijke en teamprofielen in kaart te brengen en zijn personeel in te lichten over hun eigen profiel in relatie tot stress en burnout. Door ook de werkprocessen en taakverdelingen onder de loep te nemen, stuurde hij steeds gerichter op bewustwording, preventie en aanpak van stress op de werkvloer. En met succes! Stress is binnen zijn organisatie niet langer een sluipend potentieel gevaar, maar een thema dat in alle openheid wordt besproken en aangepakt.