Met een geintje breek je de ergste zenuwen

Ieder jaar volgen duizenden mensen een VAPRO-opleiding tot procesoperator. Deze opleidingen zijn sterk praktijkgericht en een groot deel van de examens wordt dan ook op de werkplek afgenomen. Om de juiste examenvragen te stellen, moet je dus goede kennis hebben van het bedrijf en de werkzaamheden die de leerling moet verrichten. Natuurlijk  kent een VAPRO-docent niet ieder bedrijf van buiten. Om dit op te lossen heeft  VAPRO enkele tientallen ‘examinatoren’ opgeleid. Deze examinatoren hebben een vaste baan in de procesindustrie en begeleiden en examineren  de operatorleerlingen in hun eigen bedrijf, maar soms ook bij andere bedrijven in hun regio. Een leuke en afwisselende rol dus. We zijn nieuwsgierig wat een examinator nu precies doet en vragen het André van Krevel van het hoogheemraadschap van  Rijnland in Leiden.

 

Droge voeten

“Het hoogheemraadschap Rijnland heeft twee kerntaken: ’droge voeten’ en ‘schoon water’ “, begint André het gesprek, ”Het is acht jaar geleden ontstaan, zoals de organisatie nu is, toen er een paar waterschappen fuseerden. Zelf werkt hij nu zeven jaar voor de afdeling Zuiveren (schoon water, red.), eerst als Operationeel Senior Procesvoerder en sinds anderhalf jaar in andere rollen. Op de afdeling Zuiveren werken zo’n zeventig mensen die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor 22 à 23 afvalwaterzuiveringsinstallaties en tachtig afvalwatertransportkanalen.  “Als Sr. Procesvoerder was ik eigenlijk een soort Wachtchef/Bedrijfsleider voor de regio bollenstreek. Met een groep van negen mensen was ik onder andere verantwoordelijk voor de afname van het aangeboden afvalwater (om overstorten naar buiten het riool te voorkomen, denk hierbij aan bijvoorbeeld vissterfte) en de zuiveringsresultaten. Momenteel zitten we in een transitie. De bedoeling is dat eind 2018 de waterzuiveringsinstallaties vanuit één centrale proceskamer worden aangestuurd. Op afstand dus.”


Verschillende rollen

Doordat er een ‘organisatie-verbeterprogramma’ is geïmplementeerd, bekleed André verschillende ‘rollen’. Zo is hij als projectteamlid betrokken bij de transitie naar het nieuwe besturingssysteem. “We zijn momenteel bezig met het vervangen van het huidige beeldschermbedieningssysteem. Er komt nieuwe software. Ook wordt in de zuiveringsinstallaties zelf nieuwe hardware aangebracht”, vertelt hij. Daarnaast  ondersteunt hij bij projecten met operationeel advies en is hij voor twee dagen per week veiligheidscoördinator. “Het hebben van verschillende rollen geeft me veel meer vrijheid. Ik vind het heel leuk dat ik van alles mag uitproberen. Zo leek veiligheid me altijd al interessant en nu krijg ik de kans om het ook echt te doen”.

Examinator

Natuurlijk vervult André nog een vierde rol, namelijk die van examinator. Sinds vier jaar is hij intern examinator voor het Hoogheemraadschap Rijnland en sinds één jaar is hij ook extern examinator namens VAPRO. “Bij Rijnland zijn een paar jaar geleden vijf mensen begonnen met een opleiding, twee aan VAPRO A en drie aan VAPRO B. Samen met drie collega’s heb ik toen de training voor bedrijfsbegeleider en -examinator gevolgd. Dat we met vier man vijf operators begeleiden komt omdat het een groot gebied is, van Velsen tot Gouda en tot net boven Den Haag. Bovendien is het zo dat als je iemand begeleidt, je deze persoon niet zelf mag examineren. Dat is natuurlijk wel zo eerlijk.”


Wisselwerking

André legt uit dat een opleiding VAPRO A bestaat uit vier blokken met vier leerarrangementen en een opleiding VAPRO B uit vijf blokken met vier leerarrangementen. Ieder blok wordt afgesloten met een praktijkexamen. Aan het einde van het vierde of vijfde blok krijgt de leerling een laatste praktijkproef. Wanneer hij dit goed afrondt, krijgt hij zijn diploma. ‘Alle vier de examinatoren mogen de tussentijdse praktijkexamens afnemen. Daarnaast mogen ik en één andere examinator ook de laatste praktijkproeven voeren. Het leuke eraan is, dat je een constante wisselwerking hebt tussen begeleiden en examineren.’

Buiten de deur

Sinds een jaar is André ook extern examinator voor VAPRO. Dit betekent dat hij met regelmaat wordt gevraagd om laatste praktijkproeven af te nemen bij andere bedrijven in de regio. Zo is hij onder andere al bij Danone, Katwijk Chemie en Janssen en Janssen over de vloer geweest. “Ik wilde zelf ook graag extern examineren”, vertelt André, ”Zo kom je bij andere bedrijven over de vloer met andere processen. Ik was  laatst bij een biochemisch bedrijf waar alles super steriel was. In iedere kamer moest ik een ander ‘duikpak’ aan. Dat is leuk om te zien. ”Ook het contact met de operators spreekt hem enorm aan: “Iemand die examen doet is vaak heel gemotiveerd, dat is leuk om te zien”.


Eerste examen

André zal nooit het eerste examen dat hij moest afnemen vergeten. ”De leerling die ik het examen moest afnemen had ADHD. Hij was super enthousiast en zenuwachtig en werd constant afgeleid. Het was dus moeilijk om hem gericht vragen te stellen. Tegelijkertijd werd ik zelf ook ge-audit, om te zien of ik alles goed deed. Tevens bleek tijdens het gesprek dat het om EVC examens ging”, vertelt André. “Maar gelukkig ging het hartstikke goed. Ik stelde de leerling op zijn gemak en het examen verliep prima.”

Tip

Het geruststellen van de leerling is ook de belangrijkste tip die André andere examinatoren wil meegeven. “Veel mensen zitten vol met zenuwen voor hun examen. Wat ik iedere keer doe – het lukt me niet altijd – is een geintje maken om het ijs te breken. Vervolgens vraag ik eerst of ze iets willen vertellen over het bedrijf waar ze werken. Vaak beginnen ze dan vol enthousiasme te vertellen, waardoor ze wat meer ontspannen. Ik neem dan langzaam het gesprek over en begin rustig wat vragen te stellen. Zo kunnen ze bijna niet fout gaan.”